قیف : وسیله ای شیشه ای ،پلاستیكی و ... برای انتقال مایع ها از ظرفی  به ظرف دیگر همچنین در صاف كردن و ...  به كار می رود.

لوله ی آزمایش :  لوله ای است برای نگه داری و گرم کردن محلول ها و مایعات و نباید در هنگام گرم کردن ان بیش از 3/1 ظرفیت آن را پر کرد. آن را ته گرد می سازند تا در برابر گرمای مستقیم آتش، نشکند.

برس لوله یا لوله شور:  نوعی برس كه برای شستن وتمیز كردن دیواره ی درونی لوله ی آزمایش كاربرد دارد.برای  شستن لوله آزمایش، برس را درون لوله آزمایش قرار می دهند و می چر خانند.

جا لوله ی آزمایش:  وسیله ای چوبی،پلاستیكی یا فلزی كه برای نگهداری لوله آزمایش كاربرد دارد.

لوله گیر : وسیله ای فلزی یا چوبی كه برای نگهداری لوله آزمایش به هنگام گرم كردن (لوله گیر فلزی)و گرفتن آن (لوله گیر چوبی) به كار می رود.

لیوان آزمایشگاهی یا بشر: لیوان آزمایشگاهی که دارای دو نوع شیشه ای و پلاستیکی میباشد .از بشر برای برداشتن حجم معینی از مایعات و گرم کردن محلول ها ، تهیه محلول ها ، حل کردن مواد و انتقال محلول ها استفاده می گردد.بشر به اندازه های حجمی متفاوت موجود است.(ایستگاه علوم) آن را روی سه پایه و توری نسوز قرار می دهند. برای تبخیر ،گرم كردن،صاف كردن وغیره...  كاربرد دارد. با توجه به حجم آن مشخص می شود (مانند: 600 سی سی، 250 سی سی ، 1000 سی سی و ... )

قیف جداکننده (دکانتور) :  از آن برای جدا کردن مایعاتی که مخلوط نشدنی اند همانند آب ونفت استفاده میشود.

شیشه‌ی ساعت : برای تبخیرسریع مایعات و محلول ها استفاده میگردد.

بوته ی چینی : وسیله ای فلزی یا چینی كه برای سوزاندن و یا ذوب كردن مواد به كار می رود. آن را با انبر(یا پنس بوته) برداشته و روی سه پایه و مثلث نسوز قرار می دهند.

دسیكاتور (خشک کن): از آن برای خشک کردن مواد و یا محفوظ ماندن از خطر جذب گازها استفاده میشود.

 کپسول چینی : از آن برای تبخیر سریع محلول ها و برای ذوب کردن مواد استفاده میشود.

  چراغ گازی(چراغ بونزن): به یاد مخترع آن بونزن (شیمیدان آلمانی )نامگذاری شده است. دارای دریچه ی هوا است که هنگامی که از آن استفاده نمی کنیم باید دریچه ی هوا را ببندیم تا آتش ، زرد رنگ و سردتر شده و دیده شود.

چراغ الكلی:  گاهی به جای چراغ گازی به کار می رود. پیش از استفاده حتما باید فتیله را تا حدی درآوریم تا بخارهای الکل بیرون رود و چراغ منفجر نشود.

قاشقك (اسپاتول،كاردك) : وسیله ای است چینی یا فلزی ،مانند قاشق (با دو سر )كه برای برداشتن مواد جامد از ظرفی وانتقال آن به ظرف دیگر كاربرد دارد.

آبفشان : ظرف محتوی آب مقطر است كه برای شستشوی رسوب و یا اضافه كردن آب مقطر به كار می رود.

همزن شیشه ای: میله ی شیشه ای تو پر كه برای مخلوط كردن محلولها ویكنواخت كردن گرمای یك محل به كار می رود.

هاون چینی: برای له کردن و ساییدن مواد استفاده می شود. نباید دسته هاون را درون هاون بکوبیم.

بورت : یکی از وسایلی که برای اندازه گیری و برداشتن حجم معینی از مایعات به کار میرود. از متداول ترین انواع آن بورت شیردار است. براساس میلی لیتر درجه بندی میشود و صفر آن بالا ، 100آن در پایین قرار دارد.

بالن ته گرد : از این وسیله برای جوشاندن و تقطیر مایعات ، تهیه و تعیین چگالی گازها و ... استفاده میگردد. (مانند: 600 سی سی، 250 سی سی ، 1000 سی سی و ... )

بالن ته صاف : بیشتر برای نگه داری مواد به کار می رود. کاربرد آن مانند ارلن است. (مانند: 600 سی سی، 250 سی سی ، 1000 سی سی و ... )

بالن تقطیر(بالن با لوله ی کناری) : در اصل نوعی بالن ته گرد با لوله کناری است که کابرد آن مانند بالن ته گرد است و لوله جانبی آن برای خروج مواد گازی است.

بالن حجم سنجی ( بالن  ژوژه): از این بالن برای رقیق کردن محلولها و یا تهیه ی محلول های استاندارد استفاده میشود. برروی گردن  باریک آن خط نشانه ی حلقوی وجود دارد که گنجایش حجمی را مشخص می کنند.  با توجه به حجم آن، مشخص می گردد.

پی پت  : برای برداشتن حجم معینی از مایعات به کار میرود ، صفر آن در بالاست. دارای دو نوع است : حباب دار و ساده. برای پر کردن آن بهتر است از پووار استفاده کرد.

پی پت پمپ (پووار) : از پووار برای مكش استفاده می شود اما در صورتیكه موادسمی باشند قبل از  استفاده از پووار باید از سالم بودن آن اطمینانحاصل كنیم و آنرا باآب امتحان كنیم.  

طرز استفاده: دكمه A برای خالی كردن هوای داخل پووار است. دكمه S برای مكش مواد سمی است. دكمه E برای خالی كردن مواد مكش شده است.

استوانه ی مدرج : استوانه ای است که پایه دارد و بر خلاف بورت وپیپت درجه بندی آن از پایین آغاز میشود. از آن برای اندازه گیری حجم معینی از محلول ها استفاده میشود. برای تعیین حجم اجسام جامد بی شکل نیز کاربرد دارد.

بقیه در ادامه مطلب

فصل 5

1-منابع زمین شامل........... و ......... می باشند.عنصر آهن به صورت .......... یافت  می شود.یکی از مواد پر مصرف در تولید ظرف های آشپزخانه............... است.

2-چرا زمین اندوخته ی عظیم و خدادادی از مواد مورد نیاز برای زندگی است؟

3-مراحل استخراج فلز آهن را به ترتیب بیان نمایید.                                                              

4-معادله ی نوشتاری تهیه ی آهک را بنویسید.                                                        

5-چه عواملی سبب شده است که انسان از منابع طبیعی نسبت به گذشته بیشتر استفاده نماید؟

6-مواد تشکیل دهنده ی بتن چیست؟سه کاربرد بتن را بیان کنید.

7-سیمان را چگونه تهیه می کنند؟

8-از مخلوط آب و آهک در کجا استفاده می شود؟

9-  توضیح دهید چگونه از خاک رس ظروف سفالی درست می

 10-چگونه می توان منابع طبیعی را برای نسل های آینده محافظت نمود؟(دو مورد)

11-فواید بازیافت مواد را بیان کنید(دو مورد)

12-در تولید ظروف سفالی رنگی، از چه موادی استفاده می گردد؟

13- چنگال و ورقه های آهنی را از نظر مواد تشکیل دهنده ی با هم مقایسه کنید.

فصل 6 در ادامه مطلب

1-جواب صحیح را با(ص) و جواب غلط را با(غ) مشخص نمایید.

الف)مواد پیرامون ما همواره در حال تغییرات فیزیکی و شیمیایی اند(....)

ب)اصلی ترین ذره های سازنده ی مواد با چشم دیده می شوند(....)

ج)ذره ی سازنده عنصرها ی فلز فقط اتم است.(....)

د)تبدیل جامد به گاز را چگالش می گویند(.........)

و)الماس از شیشه سخت تر است(....)

2-جواب صحیح را انتخاب نمایید

الف)آلیاژ مفرغ مخلوطی از.......

1)مس و آهن                                       2)روی و مس                           3)روی و آهن                     4)آهن و کروم

ب)بدنه هواپیما از آلومینیوم است زیرا......

1)سبک است                     2)محکم است                3)چگالی کم دارد                      4)هرسه مورد

3-مفاهیم زیر را تعریف نمایید.

مواد هوشمند:

آلیاژ

ترکیب

عنصر

4-با طراحی آزمایشی بگویید که در هوای کلاس شما بخارآب وجود دارد؟

5-گوگرد-آهن را از نظر رنگ،رسانایی،شکنندگی و شکل ظاهری با هم مقایسه نمایید.

6-ترکیب و عنصر بودن مواد زیر را مشخص کنید؟

طلا(..........)   آب(...........)    متان(...........)  کربن(..........)       اکسید آهن(..........)گاز هیدروژن(..........)

7- مواد زیر را به ترتیب انبساط کم به زیاد مرتب کنید

آب –  اکسژن – پلاستیک – آهن – مس

8-تبدیل مایع به جامد را......... تبدیل گاز به جامد را.......... تبدیل بخار آب به مایع را...........می گویند.اختراع آلیاژ فولاد سبب گسترش صنعت ....... و....... شد.

9-از چه راه هایی می توان مواد مورد استفاده در زندگی را بدست آورد توضیح دهید؟

10-چرا برای انتقال جریان برق از فلز مس استفاده می کنند؟

11-ناخن سخت تر است یا صابون چرا؟

12-انعطاف پذیری یک ماده یعنی..........................................................................

13-از شیشه در ساختن چه چیزهایی استفاده می شود(دو مورد)چرا؟

14- روکش سیم برق از چیست ؟ چرا؟

15-جنس مغز مداد چیست؟ برای این که سختی آن بیشتر شود چه ماده ای اضافه می کنند؟

16-علت استفاده هریک از مواد زیر در تولید خودرو را بنویسید.

الف)فولاد در بدنه:                    ب)لاستیک در تایر:                      ج)نوار لاستیکی در برف پاک کن

17-دو نمونه از کاربرد مواد هوشمند را نام ببرید

18-چرا آلیاژها از فلزهای سازنده مقاوم ترند؟

بسم الله الرحمن الرحیم

وتصریف الریاح والسحاب المسخربین السماء والارض لایات لقوم یعقلون (بقره/۱۶۴)

 ونیز در گردانیدن بادها وابری که در میان آسمان وزمین آرمیده است برای گروهی که می اندیشند نشانه هایی وجوددارد .

 مفهوم آیه: 

در تصریف بادها یعنی گردانیدن بادها از طرفی به طرف دیگر توسط عوامل طبیعی که بانورخورشید وهنگام عبور از هوا با سرعت بسیار تولید حرارت می کند در نتیجه حجمش زیاد شده و وزنش کم می شود و در آخر باد بوجودمی آید و باران . سپس دوباره بخار می شود و این مسیر ادامه پیدا می کند .(چرخه ی آب)

  دریا مهم‌ترین تولید کننده نیرو

از مدت‌ها پیش، انسان برای به کار بردن انرژی جزر و مدی تلاش می‌کرد. در انگلستان و در ساحل شمالی فرانسه، آسیاب‌ها و کارخانه‌های اره کشی که با انرژی جزر و مد کار می‌کردند،از قرون وسطی ساخته شده بودند. آن‌ها دارای طرح ساده‌ای بودند.مخزن آبی در ساحل درست می‌کردند و بوسیله سدی، آن را از دریا جدا می‌نمودند.در موقع مد، این استخر پر از آب می‌شد و زمانی که به حداکثر ارتفاع خود می‌رسید،راه ورودی سد را می‌بستند و بوسیله کانال، آن را ازمخزن به طرف چرخ‌های آسیاب معمولی روانه می‌کردند.ظرفیت نیروی آبی تمام رودخانه‌های سیاره ماه، برابر با 3750 میلیون کیلووات ساعت است وانرژی جزر و مد در اقیانوس برابر با 1000 میلیون کیلووات ساعت برآورده شده است، اگرما موفق شویم که حداقل یک سوم انرژی را به کار ببریم،کمکی بزرگی به منابع نیروی جهان خواهد بود.یک روایت جالب از امام صادق (ع) پیشوای ششم ما: اگر می‌خواهی به وسعت حکمت آفریدگار و کوتاهی دانش آفریده‌ها پی ببری،نگاه کن به آنچه در دریاها وجود دارد،از انواع ماهی‌ها و صدف‌ها و موجودات دریایی بی‌شماری که بشر با وسایل جدید، کم کم به منافع آن آگاه می‌شود.

افزایش ساعت علوم تجربی در هفته:با توجه به حجیم بودن کتاب و مطالب هر قسمت، 4ساعت در هفته لازم و ضروری می باشد.(می دانیم با افزایش ساعات بیکاری دانش آموزان و عدم برنامه ریزی صحیح توسط اولیا و مربیان مدرسه،در این ساعات با توجه به حساسیت دوران بلوغ ممکن است بین دانش آموزان سخنانی رد و بدل گردد که در آینده برای آنان مشکلاتی را ببار آورد.)

بحث گروهی:همیشه در کلاسهای ضمن خدمت تاکید به بحث گروهی و ندادن سوال به دانش آموز می شود،اما سوال این است که آیا می توان یک کلاس 25نفره  را  همیشه بصورت گروهی اداره نمود.البته منکر کار گروهی نیستم،زمانی می توان این روش را انجام داد که ساعات علوم تجربی در هفته به اندازه ی  مطالب کتاب در نظر گرفته شده باشد.اما در مورد اشکال سوال ندادن:وقتی به دانش آموز سوال متن کتاب داده نمی شود، متاسفانه بیشتردانش آموزان طوطی وار مطالب را حفظ و بدون اینکه چیزی از آن فهمیده باشند، در صورتی که هدف ما فهمیدن و کاربرد آن در زندگی روزانه است.

نمره گذاری:نمره ی علوم تجربی 15نمره کتبی و 5نمره آزمایش بهتر بود.بخصوص 2نمره خودارزیاب که لطمه زننده به ارزشیابی دبیر است.در صورتی که می توان 2نمره فوق را برای پیشرفت دانش آموز در فنآوری های نوین آموزشی به این امر اختصاص داد(طراحی سی دی های آموزشی درسی توسط دانش آموز با توجه به امکانات موجود).

متاسفانه کتاب راهنمای معلم از نظر نگارشی و محتوا اشکالات زیادی دارد.

نقد و بررسی چهار فصل اول کتاب علوم تجربی هفتم:

باتوجه به این که سال اول تدریس کتاب مورد نظرمی باشد،طبیعی است، که اشکالاتی داشته باشد.امیدوارم توانسته باشم در این راه گامی هرچند کوچک برای خدمتگذاری به آینده سازان کشورم برداشته باشم.

1- در قسمت سخنی با همکاران اشاره شده است«آیا می دانید» فقط برای آگاهی بیشتر دانش آموزان است،در متن کتاب صفحه ی10و13و....کادرهایی با رنگ صورتی و سبز هست ولی تیتر«آیا می دانید»نداردآیا اینها هم برای آگاهی بیشتر دانش آموز است؟

2-تعداد فعالیت های فصل 2زیاد و تکراری و خسته کننده برای دانش آموز با توجه به این که ابتدای کتاب هستند.  (13یا14-بالای15یا16-پایین16یا17)یکی از هر کدام کافی می باشد.

3-صفحه ی 13جرم را با یکای کیلوگرم و در صفحه ی 15واحدهای سطح متر مربع و...گفته شده،بهتر است از یک کلمه در کتاب استفاده شود، یکای اندازه گیری یا واحد اندازه گیری که باعث سر در گمی دانش آموز نشود.

4-زمان و دقت اندازه گیری صفحه ی18بیشتر مطالبش تکراری و غیر ضروری است.

5-فکر کنید صفحه ی 29، دانش آموز برای پاسخ دادن،باید نکاتی درباره ی جدول عناصر را بداند،در صورتی که با زمان 3ساعت در هفته، آیا دبیر می تواند مطالبی به جز مطالب گنجانده شده در کتاب را بگوید؟(البته ناگفته نماند در بسیاری ازقسمت های  چهار فصل اول که توانستم بررسی نمایم این اشکال وجود دارد).

6-اضافه نمودن پرسش ها و تمرین ها در پایان هر فصل ضرورتی ندارد،زیرا با این کار دانش آموز بیشتر به سمت کتابهای گام به گام و غیره سوق داده می شود.

در پایان امیدوارم که فرصتی دیگر برای نقد و بررسی دقیق تر کتاب داده شود،بدین صورت که سر گروه محترم منطقه پانزده فصل کتاب را بین دبیران محترم منطقه تقسیم نموده و ازنظرات همکاران محترم در این امر خطیر استفاده نماید و به دفتر تالیف کتب ارسال نمایند، تا انشاالله سالهای بعدی مشکلات رفع گردد.