الکتریسیته

- در اثر مالش یکی از دو جسم الکترون از دست داده و بار الکتریکی مثبت پیدا می کند و دیگری الکترون می گیرد و دارای بار الکتریکی منفی می شود.

دو قاعده درباره ی اجسامی که بار الکتریکی دارند:

الف) دو جسم که بار الکتریکی غیر هم نام دارند، هم دیگر را جذب می کنند.

ب) دو جسم که بار الکتریکی هم نام دارند، هم دیگر را دفع می کنند.

کار الکتروسکوپ(برق نما)

1- وجود بار الکتریکی

2- مقدار بار الکتریکی 

3- نوع بار الکتریکی

رسانا: اجسامی که بار الکتریکی به راحتی در آن حرکت می کنند. مثال: مغز مداد، فلزات، بدن انسان

نارسانا: اجسامی که جریان الکتریکی را عبور نمی دهند. مثال: سنگ، چوب، شیشه

- برخی الکترون ها در فاصله ای دورتر از هسته قرار دارند و به راحتی از اتم جدا شده و آزادانه در فلز حرکت می کنند. به این الکترون ها، الکترون آزاد می گویند. فلزات الکترون آزاد زیاد دارند ولی اجسام نا رسانا، الکترون آزاد به اندازه کافی ندارند.

**

القای بار الکتریکی: باردار شدن اجسام فلزی بدون تماس با آن ها.

راه های باردار شدن اجسام:

1- تماس: موافق

2- القاء: مخالف

- ابرها در اثر مالش با هوا یا ابرهای دیگر، دارای با الکتریکی می شوند. اگر دو ابر طوری به هم نزدیک شوند که بارهای مخالف آنها کنار هم قرار گیرند الکترون از یک ابر به ابر دیگر جهش می کنند که به آن تخلیه الکتریکی می گویند.

آذرخش(صاعقه): تخلیه الکتریکی بین دو ابر یا ابر و زمین را آذرخش می گویند.

نکته: آذرخش خطرناک است و موجب ضررهای جانی و مالی می شود؛ به همین دلیل از یک میله ی مسی ضخیمی استفاده می شود که بار الکتریکی را به داخل زمین منتقل می کنند.(سیستم ارت)

**

عامل ایجاد جریان الکتریکی در یک مدار: اختلاف پتانسیل الکتریکی (ولتاژ)

نکته: نقش باطری و مواد جریان الکتریکی ، ایجاد اختلاف پتانسیل در مدار می باشد.

- یکای اندازه گیری اختلاف پتانسیل الکتریکی (ولتاژ): ولت(v)

وسیله ی اندازه گیری اختلاف پتانسیل الکتریکی: ولت سنج

سه قسمت باطری:

1- پایانه مثبت

2- پایانه منفی 

3- الکترولیت: محلول شیمیایی که رسانای جریان برق می باشد.

- انرژی لازم برای ایجاد اختلاف پتانسیل در دو سر باتری، از واکنش شیمیایی که درون باتری رخ می دهد به دست می آید. یعنی دو تیغه ی غیر هم جنس در باتری با محلول اسید درون باطری واکنش داده و در این واکنش، بارهای منفی در یک سر باتری و بارهای مثبت در سر دیگر باتری قرار می گیرند.

 - وقتی مدار بسته می شود، الکترون ها از باتری انرژی می گیرند و در مدار حرکت می کنند. هرچه ولتاژ بیشتر باشد، انرژی بیشتری می گیرند. الکترون ها از پایانه منفی پیل به طرف پایانه مثبت پیل حرکت می کنند.

شدت جریان الکتریکی: مقدار جریان الکتریکی که در مدار، جاری است.

وسیله ی اندازه گیری شدت جریان الکتریکی: آمپرسنج

یکای اندازه گیری شدت جریان الکتریکی: آمپر(A)

*

مقاومت الکتریکی: الکترون ها در حال حرکت در رسانا(سیم برق) با نوعی مقاومت روبرو هستند که به آن مقامت الکتریکی می گویند.

- هنگامی که کلید را می بندیم باتری به الکترون های آزاد درون سیم برق انرژی می دهد. این الکترون ها هنگام عبور از رسانا به اتم های سازنده ی رسانا برخورد کرده و انرژی خود را از دست داده و رسانا گرم می شود.

یکای اندازه گیری مقاومت الکتریکی: اُهم  

وسیله ی اندازه گیری مقاومت الکتریکی: اُهم سنج یا اُهم متر

علامت های اختصاری قسمت های مختلف یک مدار: